Esi sicatshulwa sibonelela ngentshayelelo epheleleyo yonyango lokukhanya okubomvu kubafundi abasaqalayo.

Imbono ezingama-31

Makubekho ukukhanya — ngenxa yeentlungu zakho, ulusu, kunye nokwenzakala, oko kukuthi. Amathuba okukhanya okubomvu ukunyanga iingxaki ezahlukeneyo zempilo kunye nobuhle asanda kuvela ngenxa yomdla wabaphandi, iiyunivesithi, kunye nezibhedlele, kunye nezixhobo zasekhaya ezenza kube lula ukufikelela kuzo.

Unyango lokukhanya okubomvu (i-RLT) luhlobo lwe-photomedicine, olu "kusetyenziswa kokukhanya ukunyanga ulusu kunye nezinye iimeko zempilo," utshilo uJared Jagdeo, MD, umlawuli osungula iZiko le-Photomedicine kwiYunivesithi yeSayensi yezeMpilo yase-SUNY Downstate eBrooklyn, eNew York.

Apha, funda ngembali yonyango, indlela olusebenza ngayo, iingenelo zalo, into onokuyilindela kunyango, nokunye.

Imbali yoNyango loKhanya oluBomvu

Kukho elinye igama elithetha unyango lokukhanya, kwaye elo lithetha i-photobiomodulation (okanye i-PBM ngamafutshane), utsho uPraveen Arany, PhD, DDS, uprofesa oncedisayo kwiYunivesithi yaseBuffalo kunye nomlawuli wexeshana weZiko loBugcisa bokuHlaziya i-Photobiomodulation kwiYunivesithi yaseShepherd eShepherdstown, eWest Virginia. Amanye amagama athetha into efanayo lunyango lwe-laser oluphantsi (LLLT), i-photostimulation, kunye nonyango lwe-laser ebandayo, utsho.

Unyango lokukhanya belukho kangangeminyaka engaphezu kwama-50. Lwafunyanwa ngugqirha waseHungary u-Endre Mester ngeminyaka yoo-1960 xa uvavanyo lwenzululwazi nge-red lasers kwiimpuku lwakhokelela ekukhuleni kweenwele nasekuphilisweni kwamanxeba, ngokutsho kwenqaku lophando elapapashwa ngoDisemba 2017 kwiJournal of Biophotonics. Kwiminyaka edlulileyo, unyango lokukhanya beluthathwa njengobuxoki. Kodwa ngophando olutsha (oluthile luyaphikisana), uluntu lwezenzululwazi luye lwaqala ukuqaphela.

“Okwangoku eMelika, unyango lokukhanya okubomvu lusathathwa njengolwesayensi engeyonto iqhelekileyo. Kodwa kukho amaziko emfundo kunye neeklinikhi akhulayo asebenzisa ubuchwepheshe kwaye abenze bufumaneke kwizigulana,” utshilo uGqr. Arany.

Ngoku kukho amaziko, afana nelo likwiYunivesithi yaseShepherd, azinikele ekufundiseni iingcali zempilo kunye nososayensi malunga nokuba i-PBM isemthethweni na njengonyango lwezonyango, kunye nemibutho yobungcali, efana neNorth American Association for Photobiomodulation Therapy (NAALT) kunye nePBM Foundation. Enye yezona ndlela zidumileyo zokusetyenziswa konyango lokukhanya okubomvu kukunyamekela ulusu, kwaye ukufumaneka kwezixhobo ezifikelelekayo ekhaya kuye kwandisa ukuthandwa kwayo.

Indlela Unyango Lokukhanya Okubomvu Olusebenza Ngayo

I-Photobiomodulation isebenzisa ukukhanya ngaphakathi kwamaza athile. Oku kuphakathi kwe-400 nanometers (nm) (eluhlaza okwesibhakabhaka) ukuya kuthi ga kwi-1,200 nm (kufutshane ne-infrared), utshilo u-Arany. Ukukhanya okubomvu kunemaza aphakathi kwe-620 ukuya kwi-750 nm, ngokutsho kweZiko leSizwe loPhando lweMkhathi. Oku kukukhanya okubonakalayo.

Ukukhanya okuluhlaza okwesibhakabhaka, okuluhlaza, nokubomvu konke kusetyenziswe ngempumelelo kunyango lwe-PBM, utsho. Ukukhanya okukufutshane ne-infrared, okukukhanya okude kakhulu (ukuya kuthi ga kwi-1,200 nm), kukwasetyenziswa kwi-PBM kwaye kuyafumaneka kwii-saunas ze-infrared. Nangona oku kukhanya kunokubonakala kubomvu, eneneni, ukukhanya kwe-infrared akubonakali kwaye endaweni yoko kutshisa umzimba ngaphakathi ukuze kuqhube utshintsho kwi-physiological.

Unyango lokukhanya okubomvu, ngakumbi, luye lwathandwa kakhulu kwiminyaka yakutshanje kwaye mhlawumbi lolona lwaziwayo nolulula ukulifikelela. “Izixhobo zokukhanya okubomvu kulula ukuzenza kwaye zifumaneka ngokubanzi,” utshilo uArany.

Ngoko ke isebenza njani? Xa ii-photons (iinxalenye zokukhanya) zibekwe kufutshane nolusu zingena kwizicubu kwaye zivuselele ii-chromophores (inxalenye yemolekyuli eyinika umbala wayo), nto leyo ebangela utshintsho kwiiseli, ngokutsho kwe-American Society for Laser Medicine & Surgery. Ukongeza, unyango lokukhanya okubomvu luchaphazela ne-mitochondria (indlu yamandla eeseli), ivelisa i-ATP (amandla) ukukhuthaza ukuphiliswa, i-PBM Foundation iphawula.

Ukuze unyango lokukhanya okubomvu lusebenze, kufuneka kusetyenziswe iindlela ezithile kunye nemilinganiselo ethile, kuxhomekeke kwingxaki yakho yempilo, yiyo loo nto ugqirha onolwazi ebaluleke kangaka, utshilo uArany. Ukuba kunokwenzeka, funa olu nyango esibhedlele, eyunivesithi, okanye kwindawo yeklinikhi. Ucebisa ukuba unyango lokukhanya okubomvu lungasetyenziswa kwiindawo zokuhlamba okanye kwiindawo zokuhlambela.

Izixhobo zokukhanya okubomvu zingathengwa kwaye zisetyenziswe ekhaya ekunyamekeleni ulusu, kwaye ezi zihlala zikhuselekile ukuzisebenzisa njengoko kuyalelwe, utshilo uGqr. Jagdeo.

Izixhobo zonyango lokukhanya okubomvu zinezibane ezibomvu ze-LED ezisetyenziswa njengezixhobo eziphathwa ngesandla, iiphaneli ze-LED, okanye iibhedi zomzimba wonke, kuxhomekeke kwisizathu sonyango. Ezinye izixhobo zisebenzisa izibane ezibomvu nezikufutshane ne-infrared, kodwa ngokubanzi, azikho iintlobo ezahlukeneyo zonyango lokukhanya okubomvu.

Iintlobo zoNyango loKhanya oluBomvu

Izixhobo zonyango lokukhanya okubomvu zinezibane ezibomvu ze-LED ezisetyenziswa njengezixhobo eziphathwa ngesandla, iiphaneli ze-LED, okanye iibhedi zomzimba wonke, kuxhomekeke kwisizathu sonyango. Ezinye izixhobo zisebenzisa izibane ezibomvu nezikufutshane ne-infrared, kodwa ngokubanzi, azikho iintlobo ezahlukeneyo zonyango lokukhanya okubomvu.

Iingenelo ezinokubakho zoNyango lokukhanya okuBomvu

Nangona uphando luthembisa ngonyango lokukhanya okubomvu, kusekho izifundo eziphikisanayo - kwaye ezinye azibonisi nzuzo kwiimeko ezithile zempilo. Ngokubanzi, izifundo zifuna uhlengahlengiso oluthe kratya (ngomlinganiselo kunye nexesha) kuxhomekeke kwimeko ukuze izazinzulu kunye neengcali ziqonde ngokupheleleyo uluhlu lweenzuzo zonyango lokukhanya okubomvu. Ngezantsi kukho iindlela ezinokubakho zokusebenzisa unyango lokukhanya okubomvu, ngokutsho kweengcali.

Iphucula inkangeleko yolutsha kulusu

Enye yezona nzuzo zixhaphakileyo zonyango lokukhanya okubomvu yimiphumo yalo eluswini. Ingasetyenziselwa ukujongana nezi zinto zilandelayo:

I-acne

Imigca emincinci kunye nemibimbi

Ukukhula kweenwele

Ububomvu

Unyango lokukhanya okubomvu lunciphisa ukudumba ukuze kujongwane nokubomvu, i-acne, kunye nokukhula kweenwele, lukwavumela unyango olusecaleni okanye oluthethwayo kwezi meko ukuba lusebenze ngcono ngakumbi, utshilo uJagdeo. Ukongeza, xa kufikwa ekupheliseni ukuqhambuka, "unyango lokukhanya okubomvu lunyusa ukhuselo lwethu lomzimba kwintsholongwane enxulumene nokwakheka kwe-acne," wongeza. Kwimigca kunye nemibimbi, olu nyango lujolise kwii-enzymes ezinxulumene nokuqhekeka kwe-collagen kwaye lukhuthaze ukuveliswa kwe-collagen, ngokutsho kweCleveland Clinic.

Unceda Ukuvuselelwa Kweengozi Zemidlalo

Ukungabandakanywa ngenxa yokwenzakala kunzima kakhulu engqondweni nasemzimbeni, kodwa unyango lokukhanya okubomvu lunokukunceda ukuba ubuyele ezinyaweni zakho. “Ukukhanya okubomvu kungasetyenziselwa ukuphucula ukusebenza kwemisipha yamathambo, ukunciphisa iintlungu, kunye nokuphucula ukuchacha emva kokwenzakala,” utshilo uArany. Ababhali bophononongo olwapapashwa ngoDisemba 2021 kwijenali iLife baqaphele ukuba i-PBM ingasetyenziswa ekuvuseleleni ukwenzakala kwezemidlalo, kunye nokuphucula ukusebenza kwezemidlalo, nangona kufuneka uphando oluthe kratya.

Inceda Ukuphilisa Amanxeba

Nokuba unesilonda emlonyeni wakho okanye isilonda esivulekileyo ezinyaweni zakho, iimpawu zokukhanya okubomvu ezichasene nokuvuvukala zibonakalisiwe ukuba ziphucula amandla omzimba okuphilisa, utshilo u-Arany, owapapasha uphononongo ngo-Epreli 2019 kwi-Advances in Skin and Wound Care ngalo mbandela. “Uphando olwenziwe kwilebhu yam lubonisa ukuba i-PBM inokuvuselela into enamandla yokukhula ekhuthaza ukuphiliswa kwezicubu kunye nokuvuselelwa kwazo,” ucacisa, into enokuba yinto ebaluleke kakhulu kumanxeba omlomo, uphando lubonisile.

Yehlisa Iintlungu

Intlungu inzima kakhulu ukuyinyanga, kodwa unyango olukhanyayo lunokuba sisixhobo esiluncedo. “Ukukhanya okubomvu kusebenza kwiiseli zemithambo-luvo ezithumela iintlungu,” utshilo uArany.

Ukukhanya okubomvu kunokuba ngcono kwiintlobo ezithile zentlungu kunezinye, ngokutsho kophononongo lwakutshanje olupapashwe ngoJulayi 2022 kwiJournal of Pain. Ababhali baqaphele ukuba kukho ubungqina bokusebenza kakuhle kokukhanya okubomvu kwiimeko zentlungu ezifana ne-fibromyalgia, uxinzelelo lwegazi oluphantsi olungapheliyo, i-osteoarthritis, kunye ne-neuropathy.

Yehlisa Iziphumo Ezingalindelekanga Zonyango Lomhlaza

Xa isetyenziswa ngaphambi konyango lwe-chemotherapy okanye unyango lwe-radiation, unyango olubomvu lunokunceda ukunciphisa iziphumo ebezingalindelekanga, ezifana nentlungu, kunye nobunzima bazo, utshilo u-Arany, nangona kufuneka uphando oluninzi lwabantu ukuze kuqondwe ngokupheleleyo le nzuzo.

Umzekelo, olunye uphando oluphathelele iimpuku, olwapapashwa ngoDisemba 2021 kwiphephancwadi iPhotonics, lufumanise ukuba ukukhanya okubomvu kunye nonyango oluphantse lube yi-infrared lunciphisa ubukhali bomonakalo wesikhumba kwimitha kwaye luphucula amandla esikhumba okuphilisa. Olu luphononongo lwezilwanyana, nangona lubeka isiseko sophando oluyimfuneko ngakumbi.

Olunye uphando oludlulileyo lukwabonise ukuba i-PBM inciphise ukudumba kunye nokudumba kwezicubu zomlomo kubantu abanomhlaza wentloko nentamo, nangona kufuneka uphando olongezelelweyo.

Iingozi Zonyango Lokukhanya Okubomvu

Unyango lokukhanya okubomvu luvunyiwe yi-US Food and Drug Administration (FDA), ngokutsho kwe-PBM Foundation. UJagdeo uthi luthathwa njengolukhuselekileyo kakhulu, nangona ngokuqinisekileyo kukho ithuba lokuba umsebenzisi enze iimpazamo ukuba usebenzisa isixhobo sasekhaya. Umzekelo, kunokwenzeka ukuba uyisebenzise kakhulu le sixhobo okanye uyisebenzise rhoqo kunokuba kucetyiswa ngumenzi. Iindaba zethamsanqa zezokuba izixhobo ezininzi zasekhaya zinexesha elizenzekelayo kwaye zivaliwe, utshilo uJagdeo, nto leyo eyenza kube lula ukungazisebenzisi kakhulu. Landela imiyalelo rhoqo, kwaye uqaphele ukuba uphononongo lweJournal of Pain luphawule umngcipheko wokuba iimpawu ze-migraine zibe mandundu kwabanye abasebenzisi. Kubalulekile ukujonga ugqirha ofanelekileyo (umzekelo, ugqirha wesikhumba okanye i-PCP) ukuze ubazise ukuba unyango lokukhanya okubomvu lukwisicwangciso sakho sonyango. Okokugqibela, funa unyango kugqirha othembekileyo. “Ukukhanya kunokubangela umonakalo, kodwa ukuba kusetyenziswa inkqubo efanelekileyo, awuboni ziphumo ebezingalindelekanga,” utshilo uJagdeo.

Ngubani Onokufuna Ukuzama (Kwaye Aphephe) Unyango Lokukhanya Okubomvu

Unyango lokukhanya okubomvu lwenzelwe njengonyango oluxhasayo. Intsingiselo: Akunakwenzeka ukuba unyango lokukhanya okubomvu lube lolona kuphela unyango olusebenzisayo ukujongana nengxaki yempilo okanye yokhathalelo lolusu. Umzekelo, kunye nokukhanya okubomvu, ungasebenzisa ne-topical (efana ne-retinoid) kwi-acne okanye i-fine lines, uJagdeo uphawula. Ukuba ukhulelwe, kufuneka uphephe unyango lokukhanya okubomvu, utsho uArany. Kwaye ukuba unyanga imeko ethile yezonyango, fumana uxolo kugqirha wakho kuqala.

Ukuqalisa ngoNyango loKhanya oluBomvu

Nantsi into onokuthi ufune ukuyazi ngaphambi kokuba uzame unyango lokukhanya okubomvu phantsi kwesikhokelo somboneleli wakho wezempilo oqeqeshiweyo. Ngokwesiqhelo, unyango lokukhanya okubomvu luya kwenziwa ngothotho lweeseshoni kwixesha elithile. Umzekelo, utsho uJagdeo, xa kufikwa kwiingxaki zolusu, ucebisa ukuba uzame unyango lokukhanya okubomvu kathathu ngeveki imizuzu eli-10 rhoqo ubuncinane inyanga enye. “Ezinye izigulana ziya kubona iziphumo kwinyanga nje enye, kodwa ezi ziphumo zihlala ziphucuka ngokuhamba kwexesha,” utshilo. Nangona izixhobo ezininzi zonyango lokukhanya okubomvu ekhaya zifumaneka ukuba zithengwe, kungcono ukuthetha nogqirha wesikhumba okanye ingcali yeentlungu ngaphambi kokuba uzame unyango lokukhanya okubomvu wedwa. Incoko nomboneleli wezempilo ofanelekileyo iya kukunceda ungamiseli nje kuphela iinjongo zakho zempilo kwaye ugqibe ukuba unyango lokukhanya okubomvu lukulungele na kodwa ufumane isixhobo esithile sasekhaya esixabisa ixabiso.

Yintoni Onokuyilindela Ngaphambi, Ngexesha, Nasemva Konyango Lokukhanya Okubomvu

Kusenokwenzeka ukuba ayizukuba buhlungu. Unyango lokukhanya okubomvu alunazo izihlunu kwaye alunazintlungu kubantu abaninzi. Isixhobo esiphathwayo sinokucinezelwa eluswini kwindawo yokwenzakala okanye intlungu. Ukuba ulele ebhedini yomzimba wonke okanye kwi-pod esebenzisa ukukhanya okubomvu nokukufutshane ne-infrared, ungaziva ubushushu obuvela kwiibhalbhu ezikufutshane ne-infrared. Akufuneki ulindele ukufumana iziphumo ebezingalindelekanga zonyango, utshilo u-Arany. Jonga amehlo akho. Buza ugqirha ukuba kuyimfuneko na ukunxiba ukhuseleko lwamehlo ngexesha lonyango. Ungaziva ukhululekile. Enye yezona nzuzo ziphambili zonyango lokukhanya okubomvu yindlela abantu abaphumlayo abathi bazive ngayo emva konyango, utshilo uJagdeo. Cinga ngeli xesha ngexesha lakho kwaye ujonge kwimiphumo yokuthomalalisa. Ungadinga unyango olungaphezulu kolunye. Thetha nogqirha wakho kwangethuba ukuze uqonde ukuba zingaphi iiseshoni oza kuzifuna (kwaye kangaphi), ukuze uqonde ngokupheleleyo ububanzi bonyango. Oku kuya kwahluka kakhulu kuxhomekeke kwingxaki yempilo oyijongayo. “Kwiimeko ezithile, nokuba lunyango olunye luye lwabonakala lusebenza, ngelixa unyango olunzima lwe-PBM luphindwe kathathu ngeveki kangangeeveki ezine, ubuncinci, ukuze ubone isiphumo esibonakalayo,” utshilo u-Arany. Konke oku kuthethiweyo, khumbula ukuba ihlabathi le-phototherapy liyatshintsha, kwaye kufuneka uphando oluthe kratya ukuze kuchongwe iindlela ezilungileyo zokusebenzisa ubude bamaza ahlukeneyo, iidosi, kunye nezixhobo kwiimeko ezithile zempilo. Kungcono ukubonisana nogqirha wesikhumba, ingcali yeentlungu, okanye ugqirha wakho ukuba unemibuzo okanye ngaphambi kokuba uzibophelele kulo naluphi na unyango olubiza kakhulu. Isikhokelo sezonyango siya kukunceda ulinganise iingenelo kunye neengozi zonyango lokukhanya okubomvu kwiinjongo zakho ezithile zempilo.

Izixhobo Zonyango Olubomvu Esizithandayo

Imibutho Ebalaseleyo

Isiseko sePBMUkuze ufumane ulwazi malunga nokuba iPBM yintoni, isebenza njani, kunye neemeko zempilo enokusetyenziswa ukujongana nazo, esi siseko sisixhobo esihle kakhulu. Uya kukwazi nokubukela iividiyo ezibonisa ubungqina obuvela kwizigulana ezithetha ngendlela unyango lokukhanya okubomvu olubancede ngayo. I-American Academy of DermatologyUmbutho ophambili wesikhumba ufundisa ngezihloko ezahlukeneyo zokhathalelo lolusu, kubandakanya nokusetyenziswa konyango lokukhanya kwiimeko ezahlukeneyo, ezifana ne-rosacea, i-acne, kunye ne-psoriasis, inikezela ngombono ongenamkhethe, oxhaswa yisayensi malunga nokuba uphando lumi phi.

Iziko leMfundo eliBalaseleyo

IYunivesithi yaseShepherd IYunivesithi yaseShepherd isandula ukuvula iZiko elitsha lokuGqwesa kwi-Photobiomodulation ukunceda ekuhambiseni ulwazi lwesayensi kunye nokuqhubela phambili kwi-photobiomodulation (equka unyango lokukhanya okubomvu).

Izixhobo zesayensi ezilungileyo

I-Photobiomodulation, i-Photomedicine, kunye notyando lweLaser Ngaba ufuna ukuhlala unolwazi ngeencwadi zesayensi malunga ne-phototherapy? Jonga ijenali ephononongwe ngontanga i-Photobiomodulation, i-Photomedicine, kunye notyando lweLaser ukuze ufumane imiba yangoku neyangaphambili malunga ne-phototherapy, unyango lwelaser oluphantsi, i-photobiomodulation, kunye notyando lwelaser. IZiko leSizwe lezeMpilo eNcedisayo neHlanganisiweyo i-NCCIH sisixhobo esihle kakhulu sokufumana umbono ophezulu apho isivumelwano sesayensi simi khona emva konyango oluncedisayo. Ungakhangela ngesihloko okanye inkxalabo yempilo kwisiseko sabo sedatha kwaye ufunde malunga nonyango oluxhaswa (okanye olungaxhaswanga) luphando.

Shiya iMpendulo